ABD’de ICE krizi derinleşiyor: Federal–eyalet gerilimi tırmanıyor!

Sosyal medyaya yansıyan görüntüler ABD'yi ayağa kaldırdı. ABD Başkanı Donald Trump ve İç Güvenlik Bakanı Kristi Noem, ajanın meşru müdafaa içinde hareket ettiğini savunurken, Minnesota'daki yetkililer bu açıklamaları reddederek olayı kınadı.

Minnesota eyaletinin Minneapolis kentinde bir ICE ekipleri, kendilerine yol veren aracı durdurarak kimlik kontrolü yapmak istedi. 37 yaşındaki Renee Nicole Good, uzun namlulu silahlarla araçtan inen ICE ekiplerini görünce olay yerinden uzaklaşmaya çalıştı. ICE ajanları, aracıyla kaçmaya çalışması üzerine ateş açarak kadını öldürdü. Olay anına ait görüntülerde, yaşananlara tanık olan bir ABD'linin "Onu yüzünden vurdunuz" diyerek tepki gösterdiği duyuldu.

Olayın ardından Trump yönetimi bir açıklama yaparak, kadının aracını ICE görevlilerinin üzerine sürebileceğini, bu nedenle kadının öldürülmesinin meşru müdafaa olduğunu savundu. Beyaz Saray'ın değerlendirmesi, olaya ilişkin bağımsız bir soruşturma yürütülmeden önce geldi. Federal yetkililer ajanın kendini koruduğunu öne sürerken, Minneapolis eyalet yetkilileri bu açıklamaları yalanladı.

Saldırı, ICE ajanlarının keyfi uygulamalarıyla ilgili endişeleri yeniden alevlendirdi. ICE, insanlara ten ve saç renkleri, kıyafetleri ve genel görünüşlerine bakarak kimlik kontrolü yapmakla eleştiriliyor.

Son haftalarda Minnesota'da artan federal göçmenlik uygulamaları ve eyalete konuşlandırılan ajan sayısının artırılması tartışma yaratmıştı. Olayın ardından düzenlenen protestolarda, güvenlik görevlileriyle protestocular arasında tansiyon yükseldi.

Ne olmuştu?

The New York Times'ın (NYT) doğruladığı sosyal medyada yayınlanan video kayıtları, olayın Good'un ICE ajanlarının aracına yol vermesiyle başladığını gösteriyor. Bordo renkli bir araç, ICE ajanlarının aracı yaklaşırken yolu kısmen kapatıyor. Araç sürücüsünün, yaklaşan ICE aracına yol vermek için el salladığı görülüyor.

ICE ajanları, araçlarını terk ederek Good'un çevresini sarıyor. 2 görevli, sürücüden arabayı terk etmesini istiyor. Araçtan inme emrine rağmen Good, aracı geri vitesten ileri vitese alarak bölgeden uzaklaşmaya çalışıyor.

Aracın önünü kapatan 3. bir ICE ajanı, silahını çekerek sürücüye doğru ateş etmeye başlıyor. Aracın uzaklaşmaya devam etmesine ve kimseye herhangi bir tehdit oluşturmamasına rağmen, görevli ateş etmeyi sürdürüyor. Good'un aracı, kısa bir süre ilerledikten sonra kaza yapıyor.

Doktor müdahalesini engellediler

Olay yerinde bulunan bir şahıs, doktor olduğunu bildirerek ICE ajanlarından kadının durumunu kontrol etmek için izin istedi. Bir ICE ajanı ise "Umurumda değil" diyerek, yaralı kadının muayene edilmesine izin vermedi.

CNN International'ın haberine göre bir görgü tanığı, ICE ajanlarından birinin aracın kapısını zorla açmaya çalıştığını belirtti. Tanık, aracın önündeki başka bir ajanın "Dur!" diye bağırdıktan hemen sonra hızlı bir şekilde ateş ettiğini ifade etti.

Başka bir tanığın ifadesine göre, olay gerçekleşmeden önce, "ajanlar araca doğru ilerliyor ve sürücüye işaret ediyorlardı. Tanık, ajanların kadına bağırdığını, gergin göründüklerini, yaralanma ya da zarar görme tehlikesi altında olmadıklarını" kaydetti.

Eylemlerde tansiyon yüksek

Minneapolis'teki silahlı saldırının ardından anma törenleri ve protesto gösterileri yapıldı. Portland'da Belediye Binası karşısındaki Terry Schunk Meydanı, Pioneer Adliye Meydanı ve bir ICE tesisinin önünde olmak üzere üç ayrı noktada toplanan binlerce kişi, hayatını kaybeden Renee Good'u andı. Protestocular, "MPD, KKK, ICE, hepsi aynı!" sloganıyla, davul ve ıslıklarla eylem düzenledi.

New York Belediye Başkanı Mamdani, Minneapolis'teki olayı "cinayet" olarak nitelendirerek, ICE baskınlarının "acımasız ve insanlık dışı" olduğunu ve kamu güvenliğine katkı sağlamadığını dile getirdi.

Minneapolis'te ise, Minnesota Timberwolves maçı öncesi oyuncular Good için 1 dakikalık saygı duruşunda bulundu. Timberwolves koçu Chris Finch, "tarifsiz bir trajedi yaşadıklarını" ifade etti. Taraftarlar, saygı duruşu sırasında Good'un öldürülmesine karşı sloganlar attı.

Good'un suç kaydı yoktu

Yetkililer, olayda hayatını kaybeden sürücünün 37 yaşındaki Renee Nicole Good olduğunu teyit etti. Minneapolis Polis Şefi Brian O'Hara, düzenlediği basın toplantısında Good'un temiz bir sicile sahip olduğunu ve hakkında herhangi bir kolluk kuvveti soruşturması bulunmadığını belirtti.

Minnesota Star Tribune gazetesine demeç veren Good'un annesi Donna Ganger, kızının Minneapolis'te partneriyle yaşadığını ve 6 yaşında bir çocuğu olduğunu söyledi. Ganger, kızını "sevgi dolu, affedici ve şefkatli" bir insan olarak nitelendirdi. Aile, olayla ilgili ek yorum yapmaktan kaçındı.

ICE ajanları Portland'da 2 kişiyi vurdu

Portland kentinde de federal göçmenlik ajanı, bir araçtaki 2 kişiyi silahla yaraladı. Portland Polisinden yapılan açıklamada, dün yerel saatle 14.18'de silahlı saldırı ihbarı sonrası olay yerinde silahla vurulmuş bir erkek ve bir kadın bulunduğu belirtildi. "Federal ajanların karıştığı silahlı saldırı" sonrasında 2 kişinin hastaneye kaldırıldığı aktarılan açıklamada, bu kişilerin sağlık durumlarının bilinmediği kaydedildi. Federal Soruşturma Bürosu (FBI) da Portland'daki silahlı saldırıyla ilgili soruşturma başlattığını açıkladı.

Öte yandan, ABD İç Güvenlik Bakanlığından yapılan açıklamada, görevlilerin kentte "hedefli bir araç durdurma" eylemi gerçekleştirdiği belirtilerek, "Araçtaki yolcu ve hedef, Tren de Aragua fuhuş çetesiyle bağlantılı ve Portland'da yakın zamanda silahlı saldırıya karışmış Venezuelalı bir yasa dışı kaçak." ifadelerine yer verildi.

Aracın sürücüsünün de "Tren de Aragua"ya üye olduğuna inanıldığı kaydedilen açıklamada, federal ajanların kendilerini tanıttığında sürücünün aracı yetkililerin üzerine sürmeye çalıştığı öne sürüldü. Açıklamada, federal ajanın "savunma amaçlı ateş açtığı" savunuldu.

Protestolar büyüyor

Good'un ardından Portland'da da 2 kişinin ICE ajanları tarafından vurulup sokak ortasında ölüme terk edilmesi protestoların ABD'de çok sayıda şehre yayılmasına yol açtı.

North Carolina eyaletinin Durham şehrinde, ICE polisleri ve Washington yönetimine karşı protestolar düzenlendi. Göçmen hakları aktivistlerinin de katıldığı protestolarda olayın kabul edilemez olduğu mesajı verildi.

New York'ta bir araya gelen protestocular, ABD İç Güvenlik Bakanı Kristi Noem'in basın toplantısı yaptığı esnada dışarIda gösteri düzenledikten sonra, Dünya Ticaret Merkezi'ne yürüdü.

Trump yönetimi savunmaya geçti

Olayın ardından yerel ve federal yetkililer, olayın nasıl yaşandığı konusunda birbirine taban tabana zıt açıklamalar yaptı. Federal yetkililer, ajanın eylemini meşru müdafaa kapsamında değerlendirirken, Minnesota'daki eyalet yetkilileri bu anlatıyı kesin bir dille reddetti.

Trump, sosyal medya paylaşımında, ajanın kendini savunmak için ateş ettiğine inandığını belirtti. Trump, kadının memurları "şiddetle, kasten ve acımasızca ezdiği" yönünde asılsız bir iddiada bulundu. Trump'ın iddiasını destekleyen herhangi bir görüntü bulunmuyor.

İç Güvenlik Bakanı Kristi Noem, düzenlediği basın toplantısında kadının görevlileri "takip ettiğini" iddia etti. Noem, ajanın "kendi hayatını ve meslektaşlarının hayatını kurtarmak için eğitimini kullandığını" savundu.

'Açıklamaları saçmalık'

Minneapolis Belediye Başkanı Jacob Frey, federal yetkililerin açıklamalarını "saçmalık" olarak nitelendirdi. Minnesota Valisi Tim Walz ise bir basın toplantısında, "Trump yönetiminin tehlikeli ve sansasyonel operasyonlarının kamu güvenliği için bir tehdit oluşturduğu konusunda haftalardır uyarıda bulunduklarını" belirtti.

Walz, sosyal medyadan vatandaşlara "Bu propaganda makinesine inanmayın" çağrısı yaptı.

Minnesota'daki federal operasyonlar

Olay, Trump yönetiminin geçtiğimiz ay Minnesota'da başlattığı ve eyalete çok sayıda federal göçmenlik ajanının konuşlandırıldığı sert operasyonların ardından gerçekleşti. Federal göçmenlik yetkilileri, salı günü Minnesota'ya yaptıkları sevkiyatı "bugüne kadarki en büyük operasyon" olarak tanımladı.

ICE'ın eyaletteki faaliyetleri, Trump'ın ikinci döneminin başlamasından bu yana ülke genelinde birçok şehri hedef alan daha kapsamlı bir sınır dışı etme politikasının parçası olarak görülüyor. Minnesota'daki operasyonlar, belgesiz göçmenleri hedeflerken özellikle Somali kökenli topluluk üzerinde yoğunlaştı.

Eyalette yaklaşık 80 bin Somali asıllı kişi ikamet ediyor ve bunların büyük çoğunluğu ABD vatandaşı ya da yasal kalıcı ikamet sahibi. Vali Walz, Somali kökenli ABD'lilerin göçmenlik memurları tarafından gözaltına alındığı ve sorgulandığı yönündeki haberlerin ardından, federal ajanları ırkçılıkla suçladı.

Federal yetkililer, bu hafta Minneapolis bölgesindeki varlıklarını daha da artıracaklarını duyurdu.